RIYADHOH : LATIHAN NGOLAH RASA

Oleh KH Aep Saepudin (Bah Yai)

Dinamian riyadhoh numutkeun bahasa arab mah nyaéta maknana latihan atanapi tiasa dimaknaan ku olah raga. Numutkeun istilah para Shoolihin/jalmi-jalmi sholéh mah nyaéta latihan ngamerenahkeun paraosan ati/haté supados aya dina kondisi jiwa anu tengtrem dina kaimananna sareng kaislamanna (Muthmainnah). Tos janten kabiasaan para Ulama salaf nyaéta ngalaksanakeun latihan ngolah rasa.

Eusi tina riyadhoh téh nyaéta nafakuran kana perkara mau’idzoh/naséhat atanapi papagahna para Ulama ahli tashowuf, anu mana aranjeunna parantos maparin cara (métoda) tina pangalaman aranjeunna dina ngagumatikeun laku lampah haté. Naon margina urang ayeuna disunnatkeun Riyaadhotun nafsi/ngalatih haté..? Margi Rosuulullooh SAW parantos ngadawuh:

ﺃَﻻَ ﻭَﺇِﻥَّ ﻓِﻲ ﺍﻟْﺠَﺴﺪِ ﻣُﻀْﻐَﺔً ﺇِﺫَﺍ ﺻَﻠَﺤَﺖْ ﺻَﻠَﺢَ ﺍﻟْﺠَﺴَﺪُ ﻛُﻠُّﻪُ, ﻭَﺇِﺫَﺍ ﻓَﺴَﺪَﺕْ ﻓَﺴَﺪَ ﺍﻟْﺠَﺴَﺪُ ﻛُﻠُّﻪُ, ﺃَﻻَ ﻭَﻫِﻲَ ﺍﻟْﻘَﻠْﺐُ. ‏( ﺭﻭﺍﻩﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ ﻭﻣﺴﻠﻢ‏)

“Inget, dina jasad aya getih anu disebut haté, mun seug éta haté hadé (sholéh) mangka sakabéh jasad bakal sholéh, mun seug haté ruksak, mangka ruksak sakabéh jasad.”
Tah, dina ieu hadits dijelaskeun yén ageung pisan pangaruhna bathin/haté dina nangtukeun laku dzohir (anggahota badan). Dimana bathina sholéh, mangka laku dzohir ogé bakal sholéh, dimana batin ruksak teu boga akhlaqul karimah, mangka laku anggahota badan ogé ruksak.

Ulama ahli tasowuf kacida ngagumatikeunna kana tingkah haté, gerak-gerik sareng gerentesna. Sabab naon nu aya dina haté bakal ébréh dina laku dzohir, tapi tingkah haté ogé kedah didorong ku laku dzohir anu saé. Sahingga masing-masing silih mangaruhan, dzohir kana bathin, bathin kana dzohir. Diantawisna nyaéta kedah sabar, kedah syukuran, tumarima kana takdir, husnudzon ka Alloh. Teu kénging takabur, riya, sum’ah sareng sajabina. Numawi para ulama masihan do’a kanggo urang sadaya dina nalika istighfar sareng dzikir:

ﺭَﺏِّ ﺇِﻧِّﻲ ﻏَﺮِﻳْﻖٌ ﻓِﻲ ﺑَﺤْﺮِ ﺍﻟْﻤَﻌَﺎﺹِ ﻭَﺍﻟﻄُّﻐْﻴَﺎﻥْ, ﻓَﺎﻧْﻘِﺪْﻧِﻲ

“Nun Gusti saéstuna abdi ti teuleum dina lautan maksiat sareng kadzoliman, mugi Gusti nungtun (nyalametkeun) abdi…”

ﺭَﺏِّ ﺇِﻧِّﻲ ﻏَﺮِﻳْﻖٌ ﻓِﻲ ﺑَﺤْﺮِ ﺍﻟْﻐَﻔْﻠَﺔِ ﻭَﺍﻟﻨِّﺴْﻴَﺎﻥْ, ﻓَﺎﻧْﻘِﺪْﻧِي

“Nun Gusti saestuna abdi titeuleum dina lautan ghoflah (kapohoan) sareng kasalahan, mugi Gusti nungtun (nyalametkeun) abdi…”

Ku kituna, pikeun urang sadaya nu nuju diajar suluk (nuturkeun jalur para ulama tasawuf), ngalelempeng laku dzohir supados akur sakumaha aturan syaré’at, riyadhotun nafsi mangrupi salasahijina cara pikeun ngolah haté. Sabab tina tiap laku dzohir anu nyumponan syaréat gaduh tapak sareng pangaruh pikeun ngagebraykeun cahaya iman dina haté. Diantara jalanna nyaéta sing getol berjama’ah, sholat sunnat, puasa, maos Al-Qur’an, dzikir sareng sajabina. Mudah-mudahan urang sadayana salamina aya dina hidayah sinareng taufiqna Alloh Subhaanahu wa Ta’aalaa. Aamiin Yaa Robbal Aalamiin.

Mugia manfaat.
Walloohu A’lam Bish Showaab

(yan)